Brukowanie wskazówki
06.07.2010
Układanie bruków – ogólne wskazówki
Trwała i funkcjonalna nawierzchnia z kostki brukowej zależy od następujących czynników: wyboru odpowiedniego rodzaju kostki brukowej, odpowiedniego zaprojektowania i wykonania podbudowy, prawidłowego ułożenia bruku, właściwego zagęszczenia zabudowanej nawierzchni z kostki brukowej.
Wybór rodzaju kostki
Przy doborze rodzaju kostki należy uwzględnić charakter obciążeń nawierzchni: do wykładania chodników, ścieżek i tarasów o niewielkim obciążeniu ruchem pieszych, możemy z powodzeniem zastosować najcieńszą kostkę 4 cm, dla nawierzchni obciążonych intensywnym ruchem pieszych, ruchem pojazdów osobowych oraz dostawczych do 3,5 t, powinno się stosować kostki gr. 6 cm, dla nawierzchni obciążonych ruchem samochodów dostawczych powyżej 3,5 t, samochodów ciężarowych oraz ciągników w celu wzrostu stateczności i lepszego przenoszenia obciążeń powinno się stosować kostki o kształcie zazębiającym się, o dużych powierzchniach styku tj. BEHA, STONE i o grubości 8 cm.
Przygotowanie podłoża
Należy wykorytować grunt rodzimy na głębokość taką, jaką zajmą poszczególne warstwy nawierzchni (20-50 cm), tak aby ułożona kostka znalazła się na właściwym poziomie, usuwając wierzchnią warstwę roślinności, humusu oraz niezagęszczoną warstwę gruntu. Następnie należy wyrównać oraz zagęścić dno wykonanego koryta.
Podbudowa
Dla trwałości nawierzchni z kostki brukowej największe znaczenie ma właściwie wykonana podbudowa. Kostka brukowa, która jest prawidłowo ułożona tworzy poprzez wypełnienie fug elastyczne połączenie z sąsiednimi kostkami. Pojedyncze obciążenia oddziałujące na kostkę, przenoszone są na podbudowę. Elastyczne połączenie zapobiega zniszczeniu samej kostki, jednakże ewentualne zniekształcenia podbudowy mogą się niekorzystnie odbić na wyglądzie powierzchni bruku. Podbudowa jako warstwa mrozoochronna powinna być naniesiona na uprzednio wykorytowane, wyrównane i uszczelnione podłoże. Prace wykonujemy w dodatniej temperaturze zewnętrznej. Grubość podbudowy pod chodniki lub powierzchnie o niewielkim natężeniu ruchu samochodów osobowych w prywatnym otoczeniu wystarcza z reguły ok. 20 cm. Do wykonywania nawierzchni narażonych na intensywne obciążenia ruchem konieczna jest podbudowa grubości od 30 do nawet 70 cm. Do wykonania podbudowy winno się stosować mrozoodporny, frakcjonowany materiał z kruszyw łamanych, klińców, grysów, żwirów, tłuczni lub żużli wielkopiecowych o uziarnieniu do 40 mm. Materiał ten należy rozprowadzić na wcześniej przygotowanym podłożu, następnie wypoziomować zachowując odpływy (o odpowiednich spadkach), a następnie trwale uszczelnić poprzez zawibrowanie warstwami nie grubszymi niż 15 cm.
Podsypka
Na zagęszczoną podbudowę, przed ułożeniem samej kostki powinna być naniesiona tzw. podsypka z piasku lub grysu frakcji 0-5 mm (o max. wielkość ziaren 7 mm). Grubość podsypki powinna wynosić w stanie nie zagęszczonym 3-5 cm. Aby uzyskać warstwę podsypki jednakowej grubości należy ją rozprowadzić za pomocą łaty tak, aby kostka przed zagęszczeniem leżała ok. 1 cm powyżej oczekiwanej wysokości gotowej nawierzchni. Podsypka musi pozostać niezagęszczona, powinno się ją zawibrować razem z kostką po ułożeniu. W ten sposób możliwe jest późniejsze wyrównanie ewentualnie powstałych nierówności powierzchni bruku, które mogą być spowodowane przez uwarunkowane produkcyjnie różnice wysokości kostki wykonanej z dopuszczalną przez normę tolerancją.
Układanie bruku
Kostka brukowa może być układana ręcznie lub za pomocą specjalistycznych maszyn brukarskich. Układanie bruku należy zaczynać od krawędzi drogi lub placu zgodnie z zaprojektowanym uprzednio wzorem ułożenia. Podczas układania bruku należy zachowywać odpowiednią szerokość fugi (3-5 mm) pomiędzy poszczególnymi kostkami, pomimo obecności na większości rodzajów kostek tzw. odstępników dystansowych. Zapobiega to wzajemnemu napieraniu na siebie poszczególnych kostek i w konsekwencji uchronieniu krawędzi przylicowych kostek przed obłupywaniem (dotyczy to w szczególności tzw. kostek bezfazowych tj. BEHA bez fazy, GRANIT). W trakcie robót regularnie powinno się kontrolować i korygować prostolinijne ułożenie siatki fug oraz kolejnych szeregów kostki za pomocą sznurka lub łaty. Podczas układania bruku należy bezwzględnie przestrzegać zasady układania kostki z min. 3 palet równocześnie.
